Nederland en Europa
Ayalon in Nederland
29-10-2008
Khalid Al-Sami heeft in Israël aangifte gedaan tegen Ami Ayalon, Israëlisch minister zonder portefeuille. Als hoofd van de Israëlische geheime dienst wordt hij verdacht van mensenrechtenschendingen. Nederland had Ayalon, bij diens recente bezoek aan ons land, kunnen arresteren. Maar heeft dat niet gedaan.
Lees ook:
Geen Schiphol meer voor Ayalon, de Volkskrant, 8-10-2008, en
Advocaat: OM moet minister Israël vervolgen, NRC, 8-10-2008 (voor tekst zie ook onder aan deze pagina)
Last May, although he was visiting the Netherlands, Dutch police failed to arrest Ami Ayalon, an Israeli government minister. An application for Ayalon's arrest had been
submitted to Dutch authorities by Khalid al-Shami, a Palestinian man who alleged he was tortured by Israel's Shin Bet secret service when Ayalon ran it. It was a
narrow escape; but credible reports indicate that Dutch authorities actively colluded with Israel to frustrate the course of justice.
Nederland laat mensenrechtenschenders ongemoeid
9 oktober 2008
Op 18 mei 2008 bezocht Ami Ayalon, Israëlisch minister zonder portefeuille, het CIDI-symposium ter viering van het 60-jarig bestaan van de staat Israël. Ayalon is een vermeend mensenrechtenschender. Als hoofd van de Israëlische geheime dienst, de Shin Beth, was hij verantwoordelijk voor de marteling van vele Palestijnen. Nederland heeft nagelaten om Ayalon aan te houden en te vervolgen voor deze mensenrechtenschendingen. Nederland had gebruik kunnen maken van haar universele rechtsmacht, n.a.v. de aangifte door Khalid Al-Sami in Israël, om deze gruwelijke delicten aan te pakken. Dit roept de vraag op wat de mensenrechtenstrategie van minister Verhagen nu precies waard is.
De Nederlandse overheid heeft een treurige staat van dienst als het gaat om de vervolging van verdachten van mensenrechtenschendingen. Eerder al ontsprong de Chileense dictator Augusto Pinochet de dans tijdens zijn bezoek aan Nederland. Dat is, met het oog op het leed van zijn slachtoffers, onaanvaardbaar. GroenLinks en SP roepen daarom op om serieus werk te maken van de opsporing en vervolging van dit soort misdrijven en eisen tekst en uitleg van minister Verhagen van Buitenlandse Zaken over wat er precies is gebeurd en waarom Ayalon niet is aangehouden. In tegenstelling tot Israël ontkent Nederland dat er overleg heeft plaatsgevonden tussen de Israëlische en Nederlandse overheden om Ayalon de dans te laten ontspringen. Dat moet opgehelderd worden.
Isabelle Diks, Naïma Azough en Harry van Bommel
Vragen van de leden Van Bommel (SP) en Azough en Diks (beide GroenLinks) aan de ministers van Buitenlandse Zaken en Justitie over Israëlische minister zonder portefeuille.
Den Haag, 9 oktober 2008
1. Is het juist dat het Palestijnse Centrum voor de Mensenrechten (PCHR) in mei 2008 een verzoek tot aanhouding van Ami Ayalon heeft gedaan bij de Nederlandse autoriteiten? 1)
2. Is het juist dat ambtenaren van het ministerie van buitenlandse zaken tijdens het verblijf van Ami Ayalon in Nederland in deze zaak contact hebben gehad met ambtenaren van het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken? 2) Zo ja, is het juist dat dit contact ten doel had te voorkomen dat Ayalon aangehouden zou worden? Bent u op de hoogte van het feit dat een Israëlische regeringsfunctionaris heeft bevestigd dat dit contact heeft plaatsgevonden? 3)
3. Heeft u kennis genomen van de vermeende martelingen die Khalid Al-Shami wekenlang moest ondergaan tijdens ondervragingen door de Israëlische geheime dienst Shin Bet in de periode dat Ami Ayalon directeur van de Shin Bet was?
4. Herinnert u zich het standpunt in uw mensenrechtenstrategie dat "diegenen die zich schuldig hebben gemaakt aan de misdaden tegen de menselijkheid zoals opgesomd in het Statuut van het Internationaal Strafhof in alle gevallen dienen te worden berecht"? 4) Kunt u aangeven hoe u in het Israëlisch-Palestijnse conflict straffeloosheid van plegers van martelingen tegengaat, een misdrijf dat in het Statuut wordt genoemd en dat internationaal is onderworpen aan een absoluut verbod?
5. Herinnert de minister van Buitenlandse Zaken zich zijn toespraak in aanwezigheid van Ami Ayalon tijdens het CIDI-symposium op 18 mei 2008? 5) Was u ten tijde van dit symposium op de hoogte van verdenkingen dat Ami Ayalon aansprakelijk is voor martelingen die onder zijn verantwoordelijkheid door de Shin Bet zijn gepleegd? 6)
6. Is het juist dat Justitie vaststelde dat Ayalon geen immuniteit genoot toen hij net weer uit Nederland weg was? Betreurt u het feit dat Ami Ayalon Nederland vanwege een vertraagde beslissing van het College van Procureurs-Generaal Nederland kon verlaten voordat aanhouding kon plaatsvinden, terwijl vlak na diens vertrek werd bevestigd dat vervolging in Nederland mogelijk was geweest?
7. Deelt u de mening dat dergelijke diplomatieke contacten de rechtsgang op ontoelaatbare wijze zouden beïnvloeden, dat zij onverenigbaar zouden zijn met de doelstelling van de regering om straffeloosheid tegen te gaan en dat zij in strijd zouden zijn met de verplichtingen van de regering onder het Verdrag tegen Foltering en andere Wrede, Onmenselijke of Onterende Behandeling of Bestraffing?
Bronnen:
1) Volkskrant, 8 oktober 2008. 'Geen Schiphol meer voor Ayalon'
2) Minister Ayalon evaded arrest in
oktober 2008. http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3606332,00.html
3) Torture victim seeks prosecution of former head of Israeli General Security Services, Palestinian Centre for Human Rights, 6 oktober 2008 (http://www.pchrgaza.org/files/PressR/English/2008/92-2008.html)
4) Naar een menswaardig bestaan: Een mensenrechtenstrategie voor het
buitenlands beleid, Ministerie van Buitenlandse Zaken, pag. 67, 5
november 2007.
5) Israel at Sixty: Destined to Succeed, Toespraak Verhagen bij symposium CIDI over 60 jaar Israël (http://www.minbuza.nl/nl/actueel/speeches,2008/05/Speech-verhagen-bij-symposium-CIDI-over-60-jaar-Is.html)
6) "Routine Torture: Interrogation Methods of the General Security Service" February 1998,
http://www.btselem.org/English/Publications/Summaries/199802_Routine_Torture.asp
Geen Schiphol meer voor Ayalon
Van onze correspondent Alex Burghoorn
JERUZALEM - Het gerespecteerde Palestijnse Centrum voor de Mensenrechten (PCHR) heeft zijn pogingen om topfiguren uit het Israëlische veiligheidsapparaat aan te klagen uitgebreid naar Nederland. De eerste stap daartoe is naar nu blijkt in mei genomen, toen oud-chef van de inlichtingendienst Ami Ayalon in Nederland op bezoek was. Het liep toen op niets uit, doordat justitie pas vaststelde dat Ayalon geen immuniteit genoot toen hij net weer uit Nederland weg was.
De Nederlandse advocate Liesbeth Zegveld heeft maandag namens PCHR het Hof van Beroep in de Den Haag gevraagd alsnog een strafrechtelijk onderzoek te openen en een arrestatiebevel tegen de 63-jarige Ayalon uit te vaardigen.
De zaak draait om de Gazaan Khalid al-Shami, die in 1999 en 2000 zou zijn gemarteld in Israëlische gevangenschap. Al-Shami zegt twintig dagen te zijn verhoord in sessies van twintig tot veertig uur, met twee tot drie uur rust tussendoor; ook is hij met handen en voeten vastgebonden aan een stoel en blootgesteld aan lage temperaturen. Als inlichtingenchef was Ayalon daar destijds eindverantwoordelijk voor.
De zaak-Ayalon past in een patroon. PCHR probeert ook Israëlische generaals en ministers wegens oorlogsmisdaden berecht te krijgen in Groot-Brittannië, Spanje, Zwitserland en de Verenigde Staten. Maar PCHR-directeur Raji Sourani wil niet spreken van een tactiek. 'Wij zijn geen politieke partij', zegt hij vanuit Gaza-Stad. 'Wij geloven in het recht, niet in de wetten van de jungle.' PCHR wordt onder andere financieel ondersteund door de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie Novib.
De juridische grond waarop PCHR zich baseert is de internationale verplichting om daders van de ernstigste internationale misdrijven zo mogelijk ook in andere landen te berechten. De Palestijnen hebben advocate Zegveld pas ingeschakeld toen ze bij de Israëlische justitie bot hadden gevangen. Als prettige bijkomstigheid gold dat de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Verhagen, mensenrechtenbeleid als prioriteit heeft.
De aanhouding van Ayalon is in mei door Israël voorkomen na 'discreet overleg' met Nederland via diplomatieke kanalen, heeft de Israëlische krant Yedioth Ahronot dinsdag gemeld. Een Israëlische regeringsfunctionaris heeft die lezing aan de Volkskrant bevestigd. Zowel de juridische als diplomatieke afdelingen van de ministeries van Buitenlandse Zaken hebben volgens Israël contact met elkaar gehad.
Maar het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat er 'op geen enkele wijze' contact is geweest. Wel heeft Buitenlandse Zaken Justitie ingelicht over de juridische status van Ayalon. De immuniteit geldt volgens een uitspraak van het Internationale Gerechtshof uit 2002 (over een zaak tussen België en Congo) alleen voor ministers van Buitenlandse Zaken, regeringsleiders en staatshoofden. Als huidig minister zonder portefeuille valt Ayalon daar niet onder.
PCHR-directeur Sourani is blij dat Ayalon niet meer zorgeloos naar Nederland kan. Maar dat Nederland in mei niet doortastender heeft opgetreden noemt hij 'onbegrijpelijk'. De twijfel over de immuniteit kostte tweeënhalve dag.
Ook advocate Zegveld vindt het merkwaardig dat er 'geen haast is gemaakt', omdat bekend was dat Ayalon maar vijf dagen in Nederland zou zijn, als gast van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI). Het bevreemdt haar des te meer, omdat het Openbaar Ministerie de kwestie wel 'zodanig bijzonder' vond dat een dag na zijn vertrek het besluit al kenbaar werd gemaakt.
Israël beschouwt de zaak-Ayalon als een 'geïsoleerd geval' en voorziet volgens de regeringsfunctionaris geen 'Britse toestanden'. Sommige Israëlische generaals en ministers is geadviseerd daar niet heen te reizen. In 2005 stond in Londen een arrestatieteam klaar voor generaal Doron Almog. Hij is toen in het vliegtuig gebleven en meteen vertrokken.
Advocaat: OM moet minister Israël vervolgen
Door onze correspondent
Tel Aviv, 8 okt. De Nederlandse advocaat Liesbeth Zegveld heeft het gerechtshof in Den Haag gevraagd de Israëlische minister Ami Ayalon te vervolgen wegens marteling van een Palestijn. Het verzoek komt enkele maanden na een bezoek van Ayalon aan Nederland, waarbij hij volgens Zegveld gearresteerd had moeten worden. Die arrestatie ging niet door, volgens Zegveld na diplomatiek overleg tussen Nederland en Israël.Zegveld treedt op namens het Palestinian Centre for Human Rights (PCHR), dat opkomt voor de in Gaza wonende Khalid al-Shami. De Palestijn zou eind 1999 gemarteld zijn in een Israëlische gevangenis. Hij werd langdurig ondervraagd en zou verwondingen hebben overgehouden aan de marteling. Volgens Zegveld zijn er overvloedige bewijzen dat de Israëlische geheime dienst hiervoor verantwoordelijk is. Ayalon, nu minister zonder portefeuille, was in die tijd hoofd van die dienst.
PCHR probeert op meer plekken ter wereld Israëlische politici te laten vervolgen, daarbij gebruik makend van het principe dat grote schenders van mensenrechten overal vervolgd kunnen worden. De Israëlische krant Yedioth Achronoth meldde gisteren dat Ayalons arrestatie in Nederland niet doorging na „discreet" overleg tussen Nederland en Israël. De arrestatie van een prominente Israëliër zou mogelijk tot een diplomatiek schandaal tussen beide landen leiden. Buitenlandse Zaken zou pas aan het OM hebben laten weten dat Ayalon niet onschendbaar was – en dus vervolgd kon worden – nadat de minister alweer terug was in Israël.
Een woordvoerder van Buitenlandse Zaken zegt dat het geven van dat advies „nog geen dag duurde". Hij ontkent dat er opzet in het spel was. „Het duurde gewoon even om uit te zoeken of de minister immuniteit genoot. Toen dat niet zo bleek te zijn, hebben we dat het OM meteen laten weten." Van contact met Israël is geen sprake geweest, aldus de woordvoerder.
Bron: Groen Links
