logo

Blog: De Israëlische Achilleshiel

18-12-2013 15:54

Europa begint tenslotte een beetje moed te tonen ten opzichte van het doel "vrede in het Midden-Oosten". Het begin ervan zagen we in het officieel uitsluiten van de Israëlische nederzettingen van het lucratieve Europese wetenschapsprogramma Horizon 2020, geformuleerd in een document dat Israël mede ondertekende.

Dan was daar de rel rond de afgelasting (door Nederland!) van feestelijkheden tijdens het bezoek van premier Rutte. Het ging om de inauguratie van een door de Nederlandse belastingbetaler geschonken apparaat dat wagonladingen fruit en groente snel kan scannen om zo de Israëlische obstakels voor de export vanuit Gaza te omzeilen. Maar toen bleek ineens dat die obstakels niet alleen maar te maken hebben met de eerder genoemde veiligheidsoverwegingen.

En kort daarna alweer reden om trots op Nederland te zijn: de beslissing van het Nederlandse waterbedrijf Vitens om een samenwerkingsverband met de Israëlische watermaatschappij Mekorot te beëindigen. Dit werd hoog opgenomen in de Israëlische pers. Terwijl de Nederlandse regering Mekorot nog niet op de zwarte lijst heeft staan, verwacht de Vitens-leiding kennelijk dat maatregelen tegen zakendoen met de nederzettingen in de toekomst verscherpt zouden kunnen worden.

Verder lees ik vandaag in de Israëlische krant Ha’aretz dat de ambassadeurs van de vijf grootste EU-lidstaten in een gezamenlijk bezoek aan het Israëlische Ministerie van Buitenlandse Zaken hebben gewaarschuwd tegen verdere plannen om de bouw in de nederzettingen uit te breiden. Tot nu toe werd na elke afgedwongen positieve geste in het kader van vredesonderhandelingen (zoals vrijlating van Palestijnse gevangenen) ultrarechts door de regering Netanyahu met bouwplannen in slaap gesust.

Dit zijn broodnodige lichtpuntjes. Met een onmogelijke Israëlische regering en een kwijnende supermacht Amerika zijn de onheilsverwachtingen niet van de lucht.

Maar… er zijn ook tekenen dat de regering Obama de overgang maakt van alleenheersende supermacht naar verbreding van de macht.

Zonder samenwerking met Rusland was er geen overeenkomst bereikt rond de chemische wapens van Syrië en het nucleaire proces in Iran. En kennelijk is men in Washington van oordeel dat zonder samenwerking met Europa er niets terechtkomt van een vredesovereenkomst in Israël en Palestina. Obama en Kerry nemen de rol van "good cop" op zich; dat heeft binnenlandse voordelen. Europa krijgt de taak toebedeeld een beetje met de stok te zwaaien.

Er zijn er in Israël die het een en ander aan zien komen, en aan het geïsoleerd raken van Israël trachten te ontsnappen door de banden met China aan te halen. Maar of Israëli’s daar gelukkig mee zullen zijn? Het zijn niet alleen academici voor wie toegang tot de westerse wereld een zaak is van de eerste orde. Israëlische sportkringen zijn met name zeer georiënteerd op Europa. Tot nu toe kunnen Israëlische voetballers en fans daar hun hart nog ophalen. Maar misschien zit juist daar de Israëlische Achilleshiel.

Beate Zilversmidt, in 1983 medeoprichtster van de Joods-Palestijnse Dialoog, woont sinds 1987 in Holon, Israël, waar zij actief is in de vredesorganisatie Gush Shalom.