logo

Ir Amim: Successen uit het hart van Jeruzalem

07-07-2016 15:54

Jeruzalem is één van de meest controversiële plekken op aarde. Een stad vol pracht en praal, met heilige plaatsen die men wereldwijd aanbidt. Jeruzalem heeft ook een zwarte kant: een bloederig verleden (en heden), onrust, strijd, spanningen, ongelijkheid. Jeruzalem is de meest ingewikkelde stad als we kijken naar het Israël-Palestinaconflict. Hoe voelt het om in zo’n verscheurde stad te werken? En hoe ziet de toekomst eruit?

Ir Amim
Afgelopen juni was het 49 jaar geleden dat Israël tijdens de Juni Oorlog Jeruzalem bezette en nog altijd leven mensen er in onderdrukking. Bij Een Ander Joods Geluid zijn we benieuwd naar de huidige situatie in Jeruzalem. We hebben daarom directrice Internationale Relaties & Advocacy Betty Herschman van de organisatie Ir Amim aan de tand gevoeld, een organisatie die dagelijks te maken heeft met de complexe en unieke politieke situatie van de stad. Vanuit het hart van de heilige stad probeert Ir Amim Jeruzalem te veranderen in een rechtvaardige en duurzame stad voor Israëli’s en Palestijnen die de stad met elkaar moeten delen.

Het Jeruzalem van vandaag
Betty Herschman: “We zitten in Jeruzalem in de kern van het conflict, zowel symbolisch als politiek gezien. Jeruzalem is het nationale thuis van Israëli’s én Palestijnen en moet de toekomstige hoofdstad zijn van Israël én de Palestijnse staat. De mensen wonen hier in een stad die steeds ongelijker verdeeld is en in een land dat steeds meer naar rechts neigt. Dat maakt onderhandelingspogingen en dialoog voortdurend ingewikkelder en de geloofwaardigheid van een tweestatenoplossing verdwijnt. Na de oplopende spanningen en gewelddadige uitspattingen van de laatste jaren zien we een duidelijke stijging in anti-Palestijns, racistisch geweld. We merken ook dat in Oost-Jeruzalem de spanningen met de dag stijgen. Al deze spanningen hebben direct invloed op ons werk om van Jeruzalem een rechtvaardige stad te maken.

Het ontbreken van dialoog en onderhandelingen tussen Israël en Palestina maakt het knap lastig. Het zou bijvoorbeeld goed zijn samen te praten over de sociaal-economische achteruitgang van Oost-Jeruzalem, waar ruim 80% van de Palestijnen in armoede leeft. Palestijnen zien dat steeds meer door de Israëlische overheid gefinancierde kolonisten in hun gebied komen wonen, wat slooporders, vernielingen en onrust met zich meebrengt. De kolonisten worden beschermd en de Palestijnen verjaagd. Dat baart ons al jaren zorgen. Inmiddels is er een compleet nieuwe generatie van jonge mensen die niet beter weten. Ze zien de scheidingsmuur groeien en leren dat er aan de andere kant van de muur vijanden wonen die hen niet accepteren zoals ze zijn, want ze worden van elkaar gescheiden. De situatie is volkomen onhoudbaar. Hoe langer we onder deze omstandigheden leven en hoe meer Israëli’s en Palestijnen uit elkaar groeien, hoe moeilijker het wordt een vredesproces te realiseren.”

Achterban Ir Amim
“Gelukkig krijgen we genoeg steun van Israëlische Joden, Palestijnen en internationale betrokkenen, al merken we wel dat de politieke situatie ook onze achterban beangstigt. Israëlische NGO’s die zich richten op mensenrechten en conflictoplossingen liggen steeds vaker onder vuur. Het gaat zelfs zo ver dat rechtse groepen pleiten voor wetten die deze NGO’s afstraffen. Deze antibewegingen weten zo de focus te verleggen van bezetting, conflictoplossing en onderhandeling naar zwijgplicht en druk op kritische landgenoten.

Daar tegenover staat dat het conflict wereldwijd meer aandacht krijgt en dat mensen het zat worden. We krijgen de laatste jaren steeds meer steun van mensen uit het buitenland. De Israëlische samenleving reageert daarop met rechtse maatregelen en steekt steeds minder energie in het zoeken naar een oplossing voor het conflict. Er gebeurt dus iets goeds en iets zorgelijks tegelijk.”

Campagne Vlaggenmars Jeruzalemdag
“Dat betekent niet dat we helemaal niets meer voor elkaar krijgen. We hebben onlangs nog successen geboekt door onze vlaggenmarscampagne. Ieder jaar op Jeruzalemdag (5 juni) lopen Joodse nationalisten door de oude stad van Jeruzalem. De wandelaars vieren daarmee de bevrijding en vereniging van de stad. Een deel van hun route loopt dwars door de islamitische wijk. Dit jaar probeerden we de route te verleggen, omdat de vlaggenmars jaarlijks zorgt voor anti-Palestijnse uitingen, geweld en agressie. De afgelopen jaren raadde de politie de Arabische bewoners van de moslimwijk aan om tijdens de mars binnen te blijven. Dat is überhaupt al vervelend, dat mensen onveilig zijn in hun eigen woonwijk. Dit jaar zorgde de start van de Ramadan, eveneens rond 5 juni, voor een extra risico. Op die dag gaan moslims massaal naar de moskee, wat hen onmogelijk gemaakt zou worden als tegelijkertijd de vlaggenmars hun wijk doorkruiste.

Ir Amim adviseerde de regiopolitie van Jeruzalem de parade om de Islamitische wijk heen te leiden. We vroegen steun van de leden van de Jeruzalemse stadsraad, religieuze leiders, kunstenaars, intellectuelen, publieke figuren en de belangrijkste activisten van het maatschappelijk middenveld. Om aan te tonen dat een omleiding van de route belangrijk was, peilden we de publieke opinie. Daaruit bleek dat 61% van de Joodse inwoners van Jeruzalem bezwaar maakte tegen de vlaggenparade. We overhandigden de politie en ambtenaren duizenden brieven die opriepen de route om te leiden. We toonden videomateriaal waarin we uitlegden waarom de start van de Ramadan en de vlaggenparade niet tegelijkertijd konden plaatsvinden in dezelfde straten en we verspreidden onze boodschap via sociale media. Na een weinig effectieve respons, diende Ir Amim vlak voor de start van de vlaggenparade een petitie in bij de Hoge Raad. We pleitten voor een eindtijdstip waarop marsdeelnemers de islamitische wijk zouden hebben moeten verlaten. Ook leek het ons noodzakelijk extra politiehulp in te schakelen. De Hoge Raad ging daarmee akkoord, waardoor er zo min mogelijk wrijving ontstond met de lokale bewoners. We hadden meer willen bereiken, maar waren hier toch blij mee.”

Publiek debat
Ir Amim was de eerste NGO die zich inzette voor een rechtvaardiger Jeruzalem door tours rondom de scheidingsmuur te organiseren. Sindsdien hebben vele organisaties dit voorbeeld gevolgd. Het succes van de vlaggenmarscampagne geeft weer wat de organisatie nog meer doet voor Jeruzalem. Door dit soort acties heeft Ir Amim sinds de oprichting in 2000 een grote bijdrage geleverd aan het publieke debat over Jeruzalem als een rechtvaardige stad. Een Ander Joods Geluid onderschrijft de werkzaamheden van Ir Amim van harte: 49 jaar bezetting is meer dan genoeg. Hieraan moet zo snel mogelijk een einde komen zodat Israëli’s en Palestijnen veilig en met gelijke rechten kunnen leven in deze stad. Als dit kan slagen in het hart van het Heilige Land, dan volgt de rest vanzelf.