logo

Blog: Make love, not war!?

16-02-2017 16:49

Zo. Valentijnsdag is weer voorbij. Deze dag gaat bij mij eerder gepaard met weemoed dan met romantiek en hartstocht. Niet omdat ik van alles verwacht van mijn geliefde en dat dit dan tegenvalt of omdat het zo’n commercieel festijn is, maar omdat er juist zoveel mensen zijn die snakken naar een beetje liefde en daarin worden teleurgesteld.

Misschien werd mijn  gevoel van weemoed ook wel veroorzaakt door het boek Grensleven van Dorit Rabinyan, dat ik juist op Valentijnsdag uitlas. Een liefdesverhaal over een Israëlische en een Palestijn… een waar Romeo en Julia-verhaal. Passie met een grote P, maar ook Angst met een grote A. Iemand liefhebben van de ‘andere kant’, het kan misschien wel, maar het mag niet. Het klinkt ‘bedacht’, , maar het is de waarheid. Niet alleen in Israël-Palestina trouwens. Onlangs trof ik een vriendin aan met rood omrande ogen en betraande wangen. Haar Pakistaanse vriend maakte het uit, omdat zijn familie haar afkeurde. Terwijl ze haar nog nooit hadden ontmoet.

Voor de nieuwsbrief van Een Ander Joods Geluid met het thema liefde, vriendschap en verbinding, ging ik op zoek naar stellen en vrienden waarvan er één Israëli(sche) is en de ander Palestijn(se). Nog niet zo lang geleden interviewde ik de Palestijnse Samira die in Tel Aviv samenwoont met een Jodin. Ook stelde ik afgelopen juli vragen aan de joodse Oren en de islamitische Ahmed uit Jeruzalem die samen een iftar organiseerden.

Nu kon ik zo snel niet iemand vinden waarover ik iets hoopvols kon schrijven. Natuurlijk zijn er Palestijnen en Israëlische joden bevriend met elkaar en ongetwijfeld zijn er ook genoeg stellen verliefd, maar in het openbaar praat men daar weinig over, wat ik helaas begrijp. Het ligt gevoelig, zo leerde Dorit Rabinyan mij weer met haar boek.

Tijdens mijn zoektocht kwam ik wel wat bekende koppels tegen, die al eerder in de aandacht stonden. Zoals de Palestijnse Sami Tamimi en de Israëlische Yotam Ottolenghi, twee vrienden die in de culinaire wereld zijn uitgegroeid tot beroemdheden (vooral Ottolenghi, Tamimi staat niet graag in de spotlights). Kookboeken als Jeruzalem en Plenty gaan al jaren als zoete broodjes over de toonbank. Tamimi en Ottolenghi runnen daarnaast samen razend populaire winkels en restaurants en zijn naast zakelijk partners ook goede vrienden.

Mijn collega herinnerde me ook aan de activistische dichter en schrijver Mahmoud Darwish. Een Palestijn die in de jaren ’60 en ’70 liefdesbrieven stuurde aan de Israëlische Tamar Ben Ami. Ben Ami koestert nog altijd warme herinneringen aan die tijd. In 2014 kwam de documentaire Write down, I’m an Arab uit, waarin de liefde tussen hem en haar centraal staat. Toch is hun relatie nooit echt uitgegroeid tot: “en ze leefden nog lang en gelukkig”.

Vriendschap en liefde over ‘grenzen’ heen zijn dus wel mogelijk. Een andere collega werkt ook voor stichting COME, een stichting wier werk mij hoop geeft. Waarin joodse Israëli’s en Palestijnen met elkaar om tafel zitten op neutraal terrein (Cyprus). Ze ontmoeten elkaar, gaan met elkaar in gesprek en luchten hun hart. Het resultaat is meer begrip, een snufje toekomstperspectief en vriendschap. Ik hoop dat de stichting COME nog tientallen ontmoetingsseminars organiseert!

Het recept voor vriendschap is kennelijk dat je, je buiten het conflictgebied bevindt, een luisterend oor, dialoog en elkaar leren kennen en begrijpen. Als je bent opgegroeid met bepaalde opvattingen en ideeën over de ander, vergt het moed, energie en tijd om zover te komen. Dat neutrale terrein is ook een belangrijk punt. Ottolenghi en Tamimi zouden elkaar wellicht niet hebben ontmoet in Israël. Het liefdesverhaal in Grensleven zou niet hebben bestaan, als het duo niet in New York zou hebben gewoond en de liefde tussen Darwish en Ben Amimi had waarschijnlijk meer kans van slagen gehad als ze niet in Israël-Palestina hadden woonden.

Valentijnsdag. Het blijft voor mij een beladen dag. Al is het wel een geruststelling dat de volgende Valentijnsdag er voor iedereen heel anders uit kan zien.

Marlijn de Jager is research- & publicatiemedewerkster bij Een Ander Joods Geluid.