logo

Balfour, 100 jaar later

19-10-2017 15:23

Lord Balfour en Lord Rothschild organiseren op de avond van 2 november 2017 een feestelijk diner. Die dag is het exact honderd jaar geleden dat de voorvader van de een, Lord Arthur Balfour, een brief schreef aan de voorvader van de ander, Lord Walther Rothschild. Een kort briefje met verstrekkende consequenties voor Joden en Palestijnen – en honderd jaar later actueler en controversiëler dan ooit. Terwijl premier May en haar ambtgenoot Netanyahu aan tafel gaan om de Balfour-verklaring vooral te vieren, wordt er elders in Groot-Brittannië over gedebatteerd en tegen gedemonstreerd. Een grote demonstratie in Londen op zaterdag 4 november is uitgeroepen door vredesorganisaties en vakbonden.

Wij staan positief tegenover de stichting van een Joods nationaal tehuis, schreef de Britse minister van buitenlandse zaken honderd jaar geleden aan de leider van de Britse zionistische beweging. In Engeland wordt de discussie over de Balfour-verklaring tegenwoordig breed gevoerd en verklaart men de toezegging van het Britse kabinet aan de Britse zionistische beweging in het kader van Brits kolonialisme en de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog. Kranten staan er vol van en er komen demonstraties, wetenschappelijke symposia en allerlei campagnes. Een campagne haalde de nationale pers juist omdat-ie niet door ging: affiches die de Palestijnse vertegenwoordiging had laten drukken, werden door de Londense Metro geweigerd – vervolgens stonden ze op alle voorpagina’s, o.a. bij The Guardian. Dat Britten en Fransen tijdens de Eerste Wereldoorlog al plannen maakten voor de verdeling van de gebieden in het Midden-Oosten die nog onder Ottomaans gezag stonden, maakt een eeuw later een bizarre indruk. De belofte te doen over land waar men niet de soevereiniteit over bezat, zou nu als arrogant worden verworpen.

Wat betekende de Balfour-declaratie voor de Palestijnen? Een nadere bestudering van de tekst laat zien dat de oorspronkelijke bewoners niet dezelfde rechten kregen toegekend als Joodse migranten. Hoe dit precies zit wordt uit te doeken gedaan door Independent Jewish Voices. Deze kritische Joodse organisatie, een zusterorganisatie van EAJG, maakte ter gelegenheid van het Balfour-jubileum een documentairevideo van 25 minuten, waarin diverse Joodse Britten de historische achtergronden schetsen en uitleggen waar zij precies problemen mee hebben.

De Balfour-verklaring was geen Nederlands project. Bij het honderdjarig bestaan wordt echter ook in Nederland stil gestaan. Om bij de feestvierders te beginnen: het CIDI organiseert een symposium, op 8 november in Den Haag. Hier verschijnt een gezelschap sprekers dat slechts uit mannen en dan ook nog uit de ‘usual suspects’ bestaat, met als interessante toevoeging Kemal Kirkukki, een Koerdische Pesjmerga-commandant uit Iraaks Koerdistan.

De Ierse journalist David Cronin, auteur van ‘Balfour’s Shadow. A Century of British Support for Zionism and Israel’ is twee avonden in Nederland om te spreken over de politieke en diplomatieke consequenties van Balfour, op 2 november in Amsterdam en 3 november in Den Haag. De organisatie is in handen van DocP, Spui 25, Kairos Sabeel en The American Book Center. Alle info vindt u hier. U kunt in november ook naar twee solidariteitsconcerten van Palestijnse, Nederlandse en Ierse musici met Palestijnse muziek.

Later in de maand november staat de herdenking op stapel dat zeventig jaar geleden, 29 november 1947, het verdelingsplan voor Israël en Palestina werd aangenomen door de Verenigde Naties. Eind november staan er evenementen gepland van diverse organisaties en ook EAJG zelf is bezig met de voorbereidingen van een campagne. Volg hiervoor onze sociale media, Facebook en Twitter, want daar zullen wij dat delen en lanceren.