logo

Blog: Israël - Joods en democratisch?

13-06-2011 15:45

De afgelopen maanden heb ik een aantal bijeenkomsten bijgewoond, georganiseerd door Een Ander Joods Geluid. De hoofdvraag in de bijeenkomsten was of Israël een joodse en/of een democratische staat is. Dat Israël de enige democratie in het Midden-Oosten is, wordt door Israëliërs als een hardnekkige mantra herhaald. Maar zoveel is mij wel duidelijk geworden: Israël is een democratische staat, maar alleen voor haar joodse inwoners. Andere inwoners (lees: Israëlische Palestijnen, die zo’n 20% van de Israëlische bevolking vormen), hebben helaas met andere regels van doen.

Die discriminerende regels hebben betrekking op praktische zaken als (bouw)vergunningen die niet worden afgegeven aan Israëlische Palestijnen. Onderwijs is gesegregeerd en in joods onderwijs wordt veel meer geïnvesteerd. Op de banenmarkt is je functie in het leger van belang. Aangezien Israëlische Palestijnen geen dienstplicht hebben en niet in het Israëlisch leger dienen, kunnen zij geen gebruik maken van de voorrechten die dit met zich meebrengt. De praktische regels gaan zelfs zover dat joden die een huis aan een Palestijn verhuren, van het Hooggerechtshof te horen krijgen dat zij hun buren moeten compenseren.

Morele regels
Behalve verschillen in ‘praktische’ regels, zijn er ook verschillen in ‘morele’ regels. Een nieuwe wet in Israël is bijvoorbeeld dat Palestijnen hun ‘naqba’ (catastrofe van 1948) niet binnen gesubsidieerde organisaties mogen herdenken. Dit doen zij op dezelfde dag als dat Israël zijn onafhankelijkheid viert. In eerste instantie werd er zelfs gesproken over een gevangenisstraf bij overtreding.

Een andere wet die het begrip democratie vervuild in Israël, is dat van alle inwoners wordt verwacht dat zij erkennen dat Israël een joodse staat is. En dat inwoners loyaliteit betuigen aan die joodse staat. Met die wet wordt het alle Israëlische Palestijnen onmogelijk gemaakt om gelijkwaardige burgers te zijn, omdat zij zich nooit trouw zullen verklaren aan de joodse religie of ideologie.

Verontwaardig u!
Het staatsmodel mag dan lijken op een democratisch stelsel, maar ondertussen wordt er onderscheid gemaakt tussen staatsburgers. Een land kan zichzelf toch geen democratie noemen als zij verschillende regels hanteert voor verschillende bevolkingsgroepen? Een land kan zichzelf toch geen democratie noemen als loyaliteit aan de joodse staat wordt geëist van de inwoners? Ik ben eens te meer verontwaardigd over Israëls schizofrenie.

Druk zetten en verandering eisen heeft zin. Een wetsvoorstel, waarbij NGO’s in Israël moesten verantwoorden hoe zij aan hun buitenlandse gelden komen – over democratie en vrijheid van politiek activisme gesproken - is na veel ophef en verzet afgewezen. We moeten ons - naar de woorden van Stéphane Hessel* - meer verontwaardigen! Want verontwaardiging maakt ons strijdvaardig, sterk en geëngageerd.

* Stéphane Hessel, 2011, ‘Neem het niet!’. Van Gennep Amsterdam

Sarah is 31 jaar, woont in Amsterdam en is werkzaam als organisatieadviseur in het bedrijfsleven