logo

Blog: Knokken om naïef te blijven

17-05-2011 16:02

Gisteren nam ik zoals ik de afgelopen 7 maanden zo vaak heb gedaan de bus van Tel Aviv naar Jeruzalem. Iedere keer maakt de rit weer indruk. De tocht uit "de bubbel" van Tel Aviv naar het religieuze hart van Israël. Het is een enorm contrast. Tel Aviv is de stad van hightech en het "lichte leven" waar je, als je wilt, heel ver kunt blijven van alle politiek en "balagan". In Jeruzalem is het moeilijk te ontkennen dat je je op een kruispunt van verschillende, vaak conflicterende ideologieën bevindt.

Voor vertrek was ik door vrienden gewaarschuwd voor een broeierige dag. Het is de dag na Nakba-dag, wanneer de Palestijnen hun kant van de Onafhankelijkheidsoorlog herdenken. Naar schatting 700.000 Palestijnen werden uit Palestina verjaagd rond 1948. Ik heb verschillende vertellingen van de geschiedenis gehoord: "ze zijn vrijwillig vertrokken", "ze zijn verjaagd", "ze konden niet terugkeren van hun vakantieadres omdat hun huis was verbrand of stad was omsingeld". De uitkomst van de verschillende lezingen is hetzelfde. Miljoenen Palestijnen leven tegenwoordig in vluchtelingenkampen in de Westelijke Jordaanoever, Gaza, Jordanië, Syrië en Libanon, anderen zijn in Diaspora verspreid over de hele wereld. Naar mijn ervaring is ook onder joodse Israëli’s men het er over eens dat de manier waarop die 700.000 Palestijnen Israël hebben verlaten niet de schoonheidsprijs verdiend.

Omgaan met geweld

De Nakba-dag gaat doorgaans gepaard met de nodige geweldsuitbarstingen en het is een van die momenten waarop ik mijn hart vasthoudt. Over het algemeen zijn het de "gewone mensen" die het meest lijden. In Tel Aviv reed iemand afgelopen zondag tegen het verkeer in in een veronderstelde aanslag waarbij 1 dode en 16 gewonden vielen. Aan de grens in het noorden van Israël slaagden Palestijnen erin de grens over te steken en vielen er 14 doden. Sommigen zeggen dat het nog meeviel omdat eerder een Derde Intifada op 15 mei was aangekondigd.

Het is surrealistisch om geweld zo dichtbij mee te maken. "Mijn eerste aanslag" vond een paar maanden geleden plaats in Jeruzalem op een plek waar ik vaak kom. Het maakte diepe indruk. Ik was een aantal dagen van slag en kon me niet concentreren. Maar voor de meeste mensen om me heen ging na een moment van schok de dag weer door. Ik vroeg me af waarom mensen niet meer van slag waren en schreef er een blog over. Vrienden reageerden en antwoordden dat ze geen tranen meer hadden. "Je kan je hier niet permitteren constant te rouwen." Inmiddels hebben er verschillende incidenten plaatsgevonden: een jongen gedood in Oost-Jeruzalem, een kolonistenfamilie vermoord op de Westelijke Jordaanoever, Juliano Mer Khamis vermoord. "Mijn eerste aanslag" was ook kort op de Nederlandse radio. Maar de meeste incidenten halen het internationale nieuws niet meer of ze worden zo kort beschreven dat je de context er niet meer uit kan halen. Ik schaam me een beetje om te zeggen dat ook mij het geweld me niet meer dagelijks raakt.

Toch denk ik dat leven met dit geweld invloed heeft op iedereen, hoewel veel mensen hard hun best doen om een gezond en zorgeloos leven te leiden. De meest voorkomende reactie die ik toch tegenkom is bitterheid en verslagenheid. Veel mensen hebben het gevoel dat een kans op vrede ver weg ligt en na de dood van Rabin is er geen brede steun voor een vredesbeweging meer geweest. Ik doe mijn best bruggen te slaan door te schrijven en te vertellen over mijn positieve ervaringen in de Westelijke Jordaanoever maar het is lastig.

Beïnvloeding van publieke opinie

De publieke opinie in zowel Israëlisch als Palestijns grondgebied wordt constant beïnvloed door media, angst en onwetendheid. Dat resulteert vaak in ongenuanceerde ideeën over de andere kant. Er zijn weinig mogelijkheden tot dialoog omdat voor de Westelijke Jordaanoever vrijwel overal niet toegankelijk is voor Israëli's, Gaza al helemaal niet, en voor veel Palestijnen is het moeilijk om en vergunning te krijgen de Westelijke Jordaanoever te verlaten. Tussen de meeste Israëli’s en Palestijnen is er veel abnormaal contact en veel en veel te weinig normaal.

Na geweldsuitspattingen zoals die van de laatste dagen staat alles weer op scherp. Het vreselijke van geweld is dat het invloed heeft op een veel grotere groep van mensen die waardig willen leven. "All the kids are scared of all Arabs now" was een van de koppen op YNet gisteren na het nieuws van de aanslag in Tel Aviv. En ik weet van Palestijnse vrienden dat veel Palestijnse kinderen na negatieve ervaringen met het Israëlische leger zich moeilijk voor kunnen stellen dat er veel bijzondere en goede Israëli's zijn.

Naïef blijven

Kort voor ik naar Israel vertrok was ik aanwezig bij een demonstratie op het Waterlooplein waar zorgen over de toenemende discriminatie in Nederland werden benadrukt. Samen met een vriend vond ik een bord waarop stond "Everybody calm the *uck down". Een nogal simplistisch antwoord op intolerantie en angst, veel makkelijker gezegd dan gedaan maar voor mij eigenlijk wel een hele passende.

Na een incident is het goed voor te stellen dat je na verslagenheid reageert met woede, en uiteindelijk desinteresse. Ik hoop te kunnen blijven reageren met begrip en compassie. Sommige mensen vinden me naïef, maar dat risico neem ik dan maar. Ik doe erg mijn best om naïef te blijven, te geloven in rechtvaardigheid, gelijkheid van alle mensen en in een Israël zonder onderdrukking en met volle representatie van alle inwoners. Ik blijf koppig geloven in de kracht van individuen aan alle kanten, overal in de wereld, en dus ook hier. En met mij vele anderen. Mijn volgende blog zal daarom gaan over dappere individuen.

Corline van Es (30) woont momenteel in Tel Aviv.