logo

Blog: Glas half vol of half leeg

15-01-2013 10:31

Uit de Nieuwsbrief van stichting Groningen-Jabalya nr. 29, januari 2013:

Net vertrokken voor familiebezoek aan Australië zagen de Israëli's hun kans schoon wederom een Gaza-offensief te ontketenen. Dat is blijkbaar geen nieuws waar de Australische media gelijk vol van staan, maar ik moet bekennen dat ik in die dagen voor mijn gemoedsrust ook wel blij was weinig nieuws te kunnen horen of zien. Wat tot mij kwam was dat Hillary Clinton naar het Midden-Oosten was afgereisd en dat niet lang daarna een wapenstilstand tot stand kwam. Onwetend van alle deskundige commentaren over achtergronden, beweegredenen en strategieën was gelijk mijn eigen conclusie, dat Israël dit keer blijkbaar 'de klus niet mocht of kon afmaken'. In dit dossier raak je blijkbaar zo afgestompt, dat de opwinding over dit feit het wint van de wetenschap dat er opnieuw weer honderden slachtoffer zijn gevallen in dit uitzichtloze conflict.

 

Maar mogen we desondanks met deze afloop van deze oorlog dan toch voorzichtig concluderen dat het glas half vol is en niet half leeg? Zijn de politieke ontwikkelingen in de wereld en de verhoudingen in het Midden-Oosten dan toch zo veranderd dat er voor Israël een realiteit aan het ontstaan is, waarin een andere politieke koers van dat land denkbaar is?

 

De overweldigende 'erkenning' van Palestina in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is in ieder geval een hoopvol teken. Vanuit ons polderperspectief is ook bemoedigend dat er bij die stemming slechts één Europese tegenstem was, die van Tsjechië, en dat ons nieuwe kabinet toch weer iets meer de weg van het midden heeft gevonden. Of is dit laatste slechts een bewijs van onze moedeloosheid en laten we ons blij maken met een dode mus? Tenslotte is er met de feiten 'on the ground' weinig reden tot optimisme.

 

Toch permitteer ik me in deze tijd van het jaar, waarin we ons aan enige bespiegelingen mogen overgeven, de conclusie dat de Palestijnen 'op de kaart staan' en daar ook niet meer vanaf te krijgen zijn.

 

Dat het ook wel eens anders kan aflopen werd mij nog weer eens duidelijk in dat verre continent Australië, waar de blanke dominantie aan zijn vruchtbare en welvarende kusten, je bijna doet vergeten dat daar ooit inheemsen woonden, als niet namen van plaatsen, planten en dieren en herinneringsplaten je daaraan herinneren. Oh, jee, ik bedoel niet een vergelijking te maken tussen Aboriginals en Palestijnen of tussen een strafkolonie met Britten en de 'terugkeer' van de Joden naar Palestina. Maar het doet me wel denken aan die ambtenaar van Buitenlandse Zaken, die ooit tot mij de 'troostende' woorden sprak: "soms wint een volk, soms verliest een volk", en dat laatste dan slaand op de Palestijnen. Het is niet anders wou hij maar zeggen, hij had er zelf ook moeite mee.

 

De Palestijnen hebben niet verloren, de Israëli's hebben niet gewonnen. Eigenlijk zijn zij beiden tot nu toe verliezers, daar waar jonge mensen worden opgeofferd, aan de ene kant als onderdrukten, aan de andere kant als onderdrukkers, al generaties lang. Dat besef begint misschien ook langzamerhand door te dringen in de 'koppen' van hen, die alleen denken in termen van internationale machtsverhoudingen en -belangen of van hen, die liever wegkijken bij dit conflict uit misplaatst schuldgevoel of angst om man en paard te noemen. En misschien hebben we daar als mannen en vrouwen van de 'civil society', opkomend voor recht en rechtvaardigheid en wel denkend 'in mensen' een beetje toe bij gedragen.

 

De nog broze successen voor de Palestijnse zaak dwingen ons nu wel goed na te denken of het nu aan ons is de vinger vaker op de zere plek te leggen aan de Palestijnse kant, opdat ze het niet 'verpesten'. Was het, bijvoorbeeld, wel zo handig van mijnheer Meshaal om zijn aanhangers op te zwepen met de boodschap dat Israël nooit zal worden erkend, dat heel het grondgebied van Israël aan de Palestijnen is? Zijn toespraak heeft in ieder geval veel beroering en discussie opgeleverd in tal van kritische Joodse groepen: moeten wij niet komen met een verklaring waarin wij deze uitspraken afkeuren, uitspraken vooral als koren op de molen van rechts Israël en zijn supporters.

 

Er is weliswaar begrip voor het feit, dat een toespraak voor tienduizenden aanhangers wat anders is dan een gesprek aan de onderhandelingstafel. Dat de Gazanen wel een hart onder de riem gestoken moet worden. En dat het diplomatieke succes van Abbas misschien wel niet denkbaar zou zijn geweest zonder het verzet van de Palestijnen in alle afgelopen decennia, ook gewapende verzet. 

 

En wat geeft Joodse groepen het recht te oordelen over wat de Palestijnen wel of niet moeten doen of zeggen. Joodse groepen die veelal zijn ontstaan omdat zij als Joden mede verantwoordelijk worden gemaakt voor het koloniale gedrag van de staat Israël en zich daar tegen verzetten: 'niet in mijn naam'.

Maar toch.

 

Het zal ook in het nieuwe jaar wel weer soms koorddansen zijn om onze opvattingen over het voetlicht te brengen en mensen en organisaties te informeren over en overtuigen van wat de kern èn de echte oplossing van het conflict zijn. Evenwicht zoeken kan op zich geen kwaad, als dat maar niet leidt tot nietszeggendheid en nietsdoen in een conflict, dat zo uit balans is.

 

Max Wieselmann