logo

Blog: Haat, wraak, angst, actie en reactie

03-07-2014 13:09

In het noorden van Israël is weinig te merken van alle onrust die momenteel in Jeruzalem en Palestina heerst. Dacht ik. Maar als ik met een Palestijnse vriend, Elias, uit Haifa praat, zegt hij dat zelfs op de Technion (Universiteit Haifa) mensen bang zijn, vooral Palestijnse Israëli’s voelen zich niet veilig. Elias zegt dat de haat meer en meer aan de oppervlakte komt. Niemand schaamt zich ervoor om haat en racisme te uiten, omdat dit op dit moment het gevoel van mainstream Israël is. Elias veroordeelt de ontvoering en moord van de drie Israëlische tieners. Hij zegt wel dat je zo’n actie in de context van de bezetting moet zien. Bovenal is hij boos op de Israëlische autoriteiten. Hij zegt: “Ze wisten vanaf het begin dat de drie jongens hoogstwaarschijnlijk vrijwel direct ter plekke zijn gedood. In plaats van dit naar buiten te brengen, hebben ze de bevolking in onwetendheid gelaten en zo willens en wetens het hele land, met hulp van de overheid en de media, in deze gekte gesleept. Ze hebben er een PR-stunt van gemaakt. Haat komt nu overal aan de oppervlakte”.

Elias is een van de Palestijns-Israëlische begeleiders van een 11-daags ontmoetingsseminar voor Israëli’s en Palestijnen dat ik jaarlijks voor de Nederlandse stichting COME op Cyprus organiseer. In september vindt het seminar plaats. Vorige week had ik een afspraak met leden van het bestuur van Stichting COME en het comité, bestaande uit zes Palestijnse en Israëlische vrijwilligers (waaronder Elias) die samen met mij het seminar organiseren. De twee Palestijnen uit de Westelijke Jordaanoever hebben geen vergunning om naar Israël te gaan. Na wat heen en weer ge-app, leek het de joodse Israëli’s prima om samen in Ramallah te eten (met de belofte om geen Hebreeuws te praten). En toen werden de drie Israëlische jongeren ontvoerd en escaleerde de situatie. De joodse Israëli’s durfden niet naar Ramallah te gaan; de Palestijnen zouden zich ongemakkelijk voelen om met Israëli’s gezien te worden en niet volledig kunnen instaan voor hun veiligheid. De Palestijnse stad Beit Jalla werd een mogelijkheid: het ligt aan de rand van de zogeheten C-gebieden, waar Israël de volledige militaire controle heeft en waar vaker Israëli’s komen. Elias gaf uiteindelijk aan dat het verstandiger was om niet gezamenlijk af te spreken. De Palestijnen, de Israëli’s en de restauranteigenaar zouden in een lastig parket gebracht worden. De meeting is daarom in tweeën gesplitst: één op de Westelijke Jordaanoever met de Palestijnen en een paar uur later in Jeruzalem met de joodse en Palestijnse Israëli’s.

De comitéleden denken dat het een intens seminar gaat worden dit jaar. Op dit moment kunnen de Palestijnen geen selectie-interviews met eventuele deelnemers houden, omdat niemand aan Palestijnse zijde zich wil committeren aan een seminar waarin dialoog tussen Israëli’s en Palestijnen centraal staat. En kan de joods Israëlische groep wel kolonisten selecteren, zoals alle voorgaande jaren het geval was? Dit jaar is dat zeer problematisch. Iedereen is bang voor een Derde Intifada (Palestijnse opstand) - kan het seminar dan überhaupt wel doorgaan? De Israëlische comitéleden maken zich grote zorgen over alle oproepen tot wraak en haat die zij om zich heen horen, niet alleen in Jeruzalem, maar ook in Tel Aviv, en zoals Elias aangeeft, zelfs in de gemengd Israëlisch-Palestijnse stad Haifa. Ik ken Elias als een hele intelligente jongen. Hij studeert medicijnen en is al sinds zijn tienerjaren betrokken bij dialoogorganisaties. Eerst als deelnemer aan een zomerkamp voor Israëli’s en Palestijnen in Amerika, daarna als begeleider, facilitator of organisator van verschillende programma’s bij verschillende organisaties. Ik heb hem wel eens gevraagd lezingen te geven voor een groep Nederlanders die een reis maakte door Israël en Palestina. Ik was altijd onder de indruk van zijn rustige voorkomen, van zijn verstandige antwoorden op soms vervelende vragen. Terwijl sommige Palestijnen die in Israël wonen dialoogprogramma’s tussen joodse en Palestijnse Israëli’s maar niks vinden - want de uitkomst daarvan is assimilatie van de Palestijn, zeggen zij - vindt Elias het juist bijzonder waardevol en zinvol. Juist door ontmoetingen met joodse Israëli’s werd hij gedwongen over zichzelf na te denken, over zijn positie, over zijn identiteit, over zijn achtergrond. Het versterkte zijn Palestijnse identiteit juist, legt hij mij uit.

In deze moeilijke tijd hoop ik dat aan beide kanten meer verstandige mensen zoals Elias laten zien dat haat en wraak de situatie voor iedereen alleen maar kan verslechteren.

Maaike Hoffer verblijft een periode in het noorden van Israël.