logo

Blog: Teleurstelling en kleine vreugden - de Israëlische verkiezingen

21-03-2015 15:45

18 maart 2015 (the morning after).

We zullen het weer met Netanjahoe als onze Minister President moeten doen.
Dat zijn partij Likoed slechts 25% van de uitgebrachte stemmen heeft verzameld is niet echt een troostrijke gedachte. 

Het bijeen harken van de ontbrekende stemmen om aan de minstens vereiste 61 zetels te komen voor het vormen van een coalitieregering zal niet al te veel moeite kosten. Israëls religieuze partijen hebben nu eenmaal een voorkeur voor ethnocentrisch rechts en ook het gekrompen "Joodse Huis" (Bennet) evenals het gehalveerde "Israël, Ons Huis" (Lieberman), zijn Likoed's natuurlijke bondgenoten.

Dan is Netanjahoe de 60 zetels al zeer dicht genaderd en hoeft hij alleen nog Kachlon binnen te halen. De voormalige Likoed minister Mosje Kachlon die voor zichzelf begon met zijn "Wij Allemaal" (prijzen omlaag, competitie omhoog) partij zal zich wel laten overhalen om Minister van Financiën te worden.

We hadden iets anders gehoopt, maar laten we wel wezen: ook al heeft de Likoed zo'n 10 zetels gewonnen, het rechtse kamp is niet noemenswaardig uitgedijd. De bondgenoten van Likoed zijn flink beschadigd doordat Netanjahoe erin is geslaagd om veel van het ultra-rechtse stemvolk achter zich te krijgen. Met een daardoor versterkte Likoed heeft Netanjahoe nu paradoxaal genoeg meer manouvreerruimte ten opzichte van zijn rechtse rivalen. 

En links, ook al heeft het niet gewonnen, is versterkt uit de strijd gekomen. Zionistisch Kamp/Arbeiderspartij leider Jitschak Herzog wordt weliswaar niet de nieuwe premier, maar als hij het in zich heeft kan hij in de nieuwe Knesset wel krachtiger oppositie voeren. 

En de centrumpartij "Er is een toekomst" van Yair Lapid (wonderkind van de vorige verkiezingen), moet nu delen met Kachlon, de nieuwe ster. Tussen hem en Netanjahoe boterde het niet bepaald in de coalitie. Bovendien heeft hij de religieuze partijen van zich vervreemd door het mes te zetten in de onbeperkte vrijstellingen van dienstplicht voor Jesjiva leerlingen. Al met al is het zeer onwaarschijnlijk dat hij ook nu weer van een Netanjahoe coalitie deel kan uitmaken. 

Zo komen we uit op een versterkte oppositie, 53 van de 120 Knessetleden tellend: Lapid 11, Herzog 24, Meretz 4, Verenigde Lijst (Arabische partijen en de Joods-Arabische communisten tesamen) 14. De Verenigde Lijst is meer dan de optelsom van de constituerende partijtjes. 

Paradox bij uitstek van deze verkiezingen: de Arabierenhater Lieberman dwong het samengaan van de Verenigde Lijst af met het verhogen van de kiesdrempel, waardoor zijn eigen, gehavende partij bijna verdween, en de Arabische kiezers zich juist gesterkt voelden.

Daar bovenop kwam nog Netanjahoe's oproep op de dag van de verkiezingen om alsnog naar het stemlokaal te rennen (en Likoed te stemmen) "want de Arabische grote opkomst, gemanipuleerd door links en buitenlandse financiele inmenging dreigen mij uit het ambt te stoten". Het schijnt dat Israëls Arabische bevolking het gewoontegetrouw tot laat in de middag af liet weten, maar toen ze dit hoorden hebben ze uit woede in de laatste uren massaal alsnog hun stem uitgebracht.

Beate Zilversmidt, in 1983 medeoprichtster van de Joods-Palestijnse Dialoog, woont sinds 1987 in Holon, Israël, waar zij actief is in de vredesorganisatie Gush Shalom.