logo

Blog: Palestijns lidmaatschap van het Internationaal Strafhof: een stap in de goede richting

20-04-2015 20:34

Op 1 april trad Palestina officieel toe tot het Internationaal Strafhof, en werd daarmee het 123e lid. De ondertekening van het statuut van Rome - het verdrag dat de toetreding regelt - op de laatste dag van vorig jaar heeft veel stof doen opwaaien. Toetreding van Palestina geeft het Strafhof de bevoegdheid om eventuele misdaden gepleegd in de bezette Palestijnse gebieden te onderzoeken. Hoewel Israël nauw betrokken was bij de oprichting van het Strafhof, heeft het land het statuur van Rome zelf nooit geratificeerd.

De Israëlische premier Netanyahu verklaarde dat de Palestijnen met deze toetreding het pad van de confrontatie hadden gekozen. Binnen enkele dagen besloot Israël, als strafmaatregel, bijna 500 miljoen sjekel (ongeveer 100 miljoen euro) aan Palestijns belastinggeld te bevriezen - geld dat het land krachtens de Oslo akkoorden int voor de Palestijnen.

De alom gerespecteerde mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch daarentegen nam wel de moeite om te reageren op de toetreding van Palestina. “Niet de beslissing van Palestina om tot het Strafhof toe te treden is verwerpelijk,” aldus international justice counsel Balkees Jarrah, “maar de pogingen om internationale rechtvaardigheid te ondermijnen.”

Ook Amnesty International juicht de beslissing toe en hekelt de Israëlische strafsancties. De NGO noemt een strafrechtelijk onderzoek door het Strafhof misschien wel de laatste kans om daders van oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid in het Palestijns-Israëlische conflict verantwoordelijk te houden.

De Verenigde Staten, zelf geen lid van het Strafhof, beroepen zich op het standpunt dat de toetreding van Palestina contraproductief is en toetreding van Palestina niet kan, omdat het geen staat zou zijn.

Volgens de op de Westbank gevestigde politiek activist Fadi Quran was het hoog tijd om toe te treden tot het Strafhof. Volgens hem erkent een groot deel van de leden van de Verenigde Naties Palestina als staat, maar gooien de Verenigde Staten en een paar andere landen de deur naar vrijheid keer op keer dicht.

Ook de Palestijnse documentairemaker Talal Jabari ziet 1 april als een historische dag, een dag waar de Palestijnen lang op gewacht hebben. Eindelijk is er volgens hem een juridisch middel om te ageren tegen het ultieme onrecht dat de Palestijnen ten deel valt: de bezetting.

De Amerikaanse journalist Peter Beinart stelt dat de toetreding van Palestina tot het Strafhof niet als een verrassing kan komen. De geschiedenis heeft immers aangetoond dat de Palestijnen niets krijgen als ze zich neerbuigend opstellen.

Een Ander Joods Geluid vindt de toetreding een goede zaak. Toetreding tot het Strafhof belemmert op geen enkele wijze het legitieme recht van Israël op zelfverdediging en het biedt grotere bescherming van (Europese) financiële steun aan de bezette Palestijns gebieden. Het Palestijns lidmaatschap kan mogelijk een afschrikkend effect hebben op mensenrechtenschendingen van zowel Israëlische als Palestijnse zijde - van het illegale Israëlische nederzettingenbeleid tot gericht geweld tegen burgers door Palestijnse groeperingen.

Het bevorderen van de internationale rechtsgemeenschap is één van de doelstellingen van de Nederlandse regering. De Nederlandse Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders noemde het daarom ook positief dat de Palestijnen zich gebonden achten aan het internationaal recht. Koenders noemde eerder erkenning van Palestina als staat door Nederland niet opportuun op dit moment. Nu de kersvers herkozen premier van Israël het internationaal recht openlijk afwijst door te stellen dat er nooit een tweestatenoplossing komt, zolang hij aan de macht is, is het te hopen dat Koenders zijn mening wijzigt.

Simcha de Vries is vrijwilliger bij Een Ander Joods Geluid.