logo

Blog: De grootste gevangenis ter wereld heet Gaza

18-05-2015 14:22

Op 4 mei kwam de Israëlische mensenrechtenorganisatie Breaking the Silence met getuigenissen van soldaten die afgelopen zomer meevochten in de militaire operatie in Gaza, genaamd Operation Protective Edge. In 111 getuigenverklaringen gebundeld in een rapport genaamd “This is how we fought in Gaza” klappen meer dan 60 soldaten, variërend in rank en unit, van het ‘meest morele leger ter wereld’ uit de school.

Breaking the Silence werd in 2004 opgericht in Jeruzalem door Israëlische veteranen, die ervaringen wilden vastleggen van soldaten die gediend hebben in de bezette Palestijnse gebieden. Breaking the Silence beschouwt het onthullen van de waarheid achter het Israëlische beleid in de bezette gebieden als een morele verplichting en een noodzakelijke voorwaarde voor een rechtvaardigere samenleving.

Israël beroept zich sinds de terugtrekking in 2005 uit de Gazastrook op het standpunt dat Gaza buitenlands territorium is. Sinds Hamas in 2006 in democratische verkiezingen, gehouden op aandringen van de Verenigde Staten, aan de macht kwam hanteert Israël een economische blokkade die de toevoer van eerste levensbehoeften en bouwmaterialen in Gaza sterk beperkt. Human Rights Watch stelt in een rapport genaamd “Disengagement will not end Gaza occupation”, dat het Israëlische leger de controle heeft over de Gazastrook, of het zich er nu binnen bevindt of aan de grenzen ervan staat. Een conclusie die beaamd werd door een fact-finding mission in 2009, die in opdracht van de VN ingesteld was. Wijlen Baruch Kimmerling, alom gerespecteerd hoogleraar sociologie aan de universiteit van Jeruzalem, sprak daarom ook van Gaza als het grootste concentratiekamp dat ooit bestaan heeft.

Operatie Protective Edge vond plaats van 8 juli tot 26 augustus 2014 en kostte circa 2220 Palestijnen en 72 Israëliërs het leven. Volgens de Verenigde Naties waren onder de Palestijnse doden bijna 70% burgerslachtoffers. Na de terugtrekking van Israël uit Gaza in 2005 en de verkiezing van Hamas in 2006 was Protective Edge na Summer Rains (‘06), Autumn Clouds (‘06), Hot Winter (‘08), Cast Lead (‘08), Pillar of Defense (‘12) alweer de zesde militaire operatie van Israël in Gaza. Israëlische experts op het gebied van militaire strategie duiden deze militaire operaties als “Mowing the Grass”. Het idee achter deze ‘grasmaaistrategie’ is dat door regelmatige militaire acties de vijand, in dit geval Hamas, klein gehouden wordt. De tot steeds dieper reikende raketten van Hamas bewijzen echter dat deze tactiek weinig succesvol is.

Operatie Protective Edge werd voorafgegaan door Operatie Brother’s Keeper, een operatie op de Westelijke Jordaanoever. Aanleiding van deze operatie was de vermeende ontvoering van drie Israëlische jongeren. Volgens Premier Netanyahu zat Hamas achter deze ontvoering. Al snel bleek dat de jongeren niet waren ontvoerd, maar vermoord en dat de Israëlische regering dit vanaf het begin van de operatie al wist. Ook zat Hamas niet achter deze moordpartij, maar een rivaliserende clan. Hamas had net een eenheidsregering gevormd met Fatah die door zowel de EU als de Verenigde Staten werd erkend - tot onvrede van Israël. Het argument van Israël dat er geen partner zou zijn om over vrede te praten, was vervallen. In plaats van de dialoog te openen met deze eenheidsregering besloot de Israëlische regering deze verschrikkelijke moorden aan te grijpen om Hamas net zolang te provoceren totdat het uiteindelijk reageerde met raketaanvallen en zo had zij haar aanleiding om over te gaan tot het zoveelste bloedbad in Gaza.

Het is niet de intentie van Breaking the Silence om juridische vervolging voor bijvoorbeeld het International Strafhof in Den Haag te ontlokken, maar om bewustzijn te creëren bij het Israëlische publiek van de ervaringen van de soldaten in de bezette gebieden. Toch gebruikte in 2009 de commissie Goldstone van de Verenigde Naties bij het tot stand komen van haar rapport over operatie Cast Lead de getuigschriften van Breaking the Silence met betrekking tot die operatie. Dit rapport kreeg veel aandacht, omdat het stelde dat Israël op grote schaal oorlogsmisdaden had begaan. Eerder sprak toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Tzipi Livni na deze omstreden militaire operatie in de winter van 2008-2009, van “Real Hooliganism”, precies zoals ze had bevolen. Wederom scheppen de recente getuigenissen het beeld van soldaten die los gaan en schieten op alles wat los en vast zit.

Avner Gvaryahu, woordvoerder van Breaking the Silence, spreekt over zijn diensttijd tijdens de tweede intifada in 2000 op de Westelijke Jordaanoever; de procedure was beter niet te schieten dan onterecht te schieten. De procedure die blijkt uit de verhalen van de soldaten actief in de Gaza-aanvallen is er een van "iedereen aanwezig is verdacht en schieten is dus altijd gerechtvaardigd". Dat is het beeld dat beklijft na het lezen van het rapport van Breaking the Silence, het beeld van jonge soldaten die een carte blanche hebben gekregen met een onvoorstelbaar arsenaal aan wapens om te schieten op alles wat beweegt, want immers elke Palestijn die nog aanwezig is in de hermetisch afgesloten gevangenis genaamd Gaza moet toch wel iets in zijn schild voeren?

De militaire operaties worden vaak aangeduid als een “Gaza-oorlog”. De term oorlog doet een gewapend conflict vermoeden tussen twee partijen. De realiteit, zoals de verscheidene rapporten aantonen, is er een van steeds bloederigere strafexpedities in een dichtbevolkt gebied waar de burgerbevolking geen plek heeft om te schuilen. Dit alles in het licht van een voortdurende bezetting, waarbij de bezetter niet de indruk wekt hier snel een einde aan te willen maken. Sterker nog: hoe vaak Hamas een staakt-het-vuren ook ondertekent, Israël blijft de economische blokkade in stand houden en hiermee de duimschroeven steeds verder aandraaien.

Op de Westelijke Jordaanoever blijven de nederzettingen zich uitbreiden waardoor de Palestijnen aldaar veroordeeld zijn tot een steeds kleiner gebied. De pas aangetreden Israëlische regering rept met geen woord over een oplossing van de bezetting en herbergt leden die openlijk tegen een tweestatenoplossing zijn. De herkozen premier en tevens (tijdelijke) minister van Buitenlandse Zaken Benjamin Netanyahu was ook duidelijk in aanloop naar de verkiezingen dat er onder zijn bewind geen Palestijnse staat zal komen. Het is ook daarom dat de internationale gemeenschap zal moeten ingrijpen en alles op alles zal moeten zetten om een volgend bloedbad in Gaza te voorkomen. Het zal duidelijk moeten worden gemaakt aan Israël dat de bezetting van de Palestijnse gebieden niet langer getolereerd kan worden.

Simcha de Vries is vrijwilliger bij Een Ander Joods Geluid.