logo

Blog: Two States - One Homeland

03-03-2016 16:40

Afgelopen week bezocht ik een interessante lezing in Amsterdam (op 26 februari georganiseerd door gate48) van de Israëlische professor Oren Yiftachel, die het conflict duidde vanuit politiek geografisch perspectief. Bijna nog interessanter was wat hij vertelde over het initiatief waar hij bij betrokken is van een groep Israëli’s en Palestijnen die een nieuwe visie voorstellen om vrede tussen beide volken te bereiken. Zij erkennen de historische, religieuze en culturele aanspraak die beide volken maken op hetzelfde thuisland. Zij geloven dat iedereen die in het gebied leeft gelijke rechten heeft op vrijheid, waardigheid en veiligheid. Hiervoor is het niet rechtvaardig, of nodig, om het land in stukken op te delen, stellen zij. Hun vredesplan voor het gebied is de vorming van een confederatie: Two States, One Homeland.

Dit idee van een confederatie is een aantal jaar geleden opgekomen. Er zijn nu zo’n 700 ‘leden’, en daarnaast duizenden Israëli’s en Palestijnen die zeggen achter het idee te staan. Steun komt uit alle politieke hoeken. Links Israël ziet dat de tweestatenoplossing een gepasseerd station is, met inmiddels zoveel kolonisten, nederzettingen en Israëlische controle over Palestijns land dat een levensvatbare staat voor de Palestijnen in hun ogen onrealistisch is geworden. Rechts Israël, waaronder rechtse politici, kolonisten en religieus nationalisten, kunnen het als een soort ‘uitweg’ zien uit de huidige situatie. De nederzettingen kunnen immers blijven in een confederatie: kolonisten kunnen kiezen om inwoner van de Palestijnse soevereine staat te worden, met rechten en plichten die bij die plek horen, of toch naar Israëlisch soeverein gebied te verhuizen, met de bijbehorende regels. Jeruzalem zal in de confederatie werkelijk verenigd zijn, door middel van een aparte status en niet behorend bij een van beide soevereine staten. Op dit moment noemen Israëli’s Jeruzalem verenigd en één, maar in de praktijk is het een verdeelde stad, met twee verschillende systemen voor de verschillende bevolkingen, waar de ene bevolking zich niet veilig voelt in de ruimte van de ander, en omgekeerd. In de confederatie is de hele stad open voor iedereen. Palestijnen zien in de confederatie een tegemoetkoming in het recht op terugkeer, dat voor hen een zeer belangrijk, en voor Israëli's een zeer gevoelig punt is. Bewoners zullen vrij kunnen reizen tussen en zich vestigen in beide staten, met in elke staat eigen reguleringen. Vrijheid van beweging is iets waar de Palestijnen naar snakken.

De meeste vragen uit het publiek gingen over deze confederatie, maar wat hij eerder aanreikte als actiepunten die de EU en Nederland kunnen nemen om de situatie te beïnvloeden vond ik ook leerzaam. De EU moet privileges die Israël geniet terugtrekken, zoals de EU ook doet met Marokko, vanwege haar bezetting van de Westelijke Sahara. De EU moet sancties instellen tegen Israël vanwege schendingen van internationaal recht, zoals de EU doet bij 44 landen (!) die ook het internationaal recht en handhaving van mensenrechten aan hun laars lappen. Landen kunnen op politiek en diplomatiek gebied zaken beïnvloeden, zoals bijvoorbeeld Brazilië heeft gedaan door de aanstelling van een nieuwe Israëlische ambassadeur af te keuren, omdat deze man uit een nederzetting komt. De EU moet er alles aan doen om Israëlische mensenrechtenorganisaties te beschermen. Yiftachel roept studentenunies en diverse bonden op om acties op te zetten. Via publieke evenementen en de media moet er meer aandacht en steun komen voor de Israëlisch-Palestijnse Unie. Een belangrijk punt noemde de professor verandering van ons discours. We moeten niet meer praten over ‘het conflict’, want vanuit historisch geografisch perspectief is het geen conflict meer. We moeten de realiteit bij de juiste naam noemen: illegale kolonisatie en apartheid.

Maar het eerste punt dat hij noemde was het faciliteren van dialoog, bijvoorbeeld door middel van congressen en conferenties. Daar mag ik dan op een bescheiden manier aan bijdragen, want ik zit op dit moment, woensdag 2 maart, in het vliegtuig op weg naar Israël en Palestina. Met een groep Palestijnen en Israëli’s ga ik de dialoogseminars bespreken die ik jaarlijks met hen namens Stichting COME organiseer.

Maaike Hoffer werkt als freelancer voor o.a. Een Ander Joods Geluid en Stichting COME, waarvoor zij regelmatig in Israël en Palestina is.