logo

Waar ligt Bethlehem eigenlijk?

09-09-2016 10:28

Ze kreeg er rode wangen van. Ze is 35 jaar en kon slechts één van de vijf vragen beantwoorden. Ze was echter niet de enige. Marlijn de Jager van Een Ander Joods Geluid ging de straat op en stelde 53 hoogopgeleide Utrechters tussen de twintig en vijftig jaar vijf vragen over Israël en Palestina. Vragen waarvan de antwoorden voor EAJG gesneden koek zijn en die ook de volgers van EAJG niet verbazen. We vroegen ons af in hoeverre de ‘buitenstaander’ op de hoogte is. “Ik schaam me diep, het is niet dat Israël-Palestina in de media nooit aan de orde komt, maar ik heb toch niet goed opgelet”, antwoordt de dame met de rode wangen.

“Waar ligt Bethlehem?”
“Israël”, antwoordde 68% van de ondervraagden zonder nadenken. Bethlehem ligt in Israël. Sommigen van hen zijn er zelfs weleens geweest. Dat het op de Westbank ligt verbaasde hen. Ze reden er linearecta naartoe met een grote touringcar. “O, ik dacht dat de Westbank gedeeltelijk bij Israël hoorde”, zeiden sommigen. 20% van de ondervraagden wist dat Bethlehem op de Westbank lag en de overige 2% had geen flauw benul.

“En waar ligt de Gazastrook?”
42% van de ondervraagden kon mij precies uitleggen waar de Gazastrook ligt. “Ten westen van Israël aan de kust”, of “Zo’n 50 tot 70 km onder Tel Aviv”. “In Israël”, zei 21% van de ondervraagden resoluut. 6% van de ondervraagden antwoordde dat Gaza naast Israël ligt en 6% vertelde me dat de Gazastrook naast Egypte ligt. 7% van de ondervraagden dacht dat Gaza een deel van de Westbank is. De rest had geen idee. “Uhm… ergens in de Arabische wereld?”

“Hoelang bestaat Palestina?”
Oké, oké, we moeten toegeven dat dit een beetje een strikvraag is. Je kunt deze vraag op verschillende manieren opvatten. De antwoorden liepen dan ook uiteen. “Vanaf 1948”, antwoordde zo’n 20% van de ondervraagden. “Vanaf 1967”, antwoordde 4%. “Palestina bestaat officieel niet”, zei 13% van de mensen. 8% dacht dat Palestina al duizenden jaren bestaat en de andere ondervraagden wisten het niet.

“Waar staan de afkorting BDS voor”
“BD-watte?”, “iets met blokkade?”, “BDS?!” Ik werd aangestaard door grote afwachtende ogen, het gesprek viel stil. Het viel me op dat mensen zich gelijk generen als ze mijn vragen niet kunnen beantwoorden. Dat is natuurlijk volstrekte onzin. Het is voor ons puur een bevestiging dat alleen mensen die zich verdiepen in het Israël-Palestinaconflict onze vragen kunnen beantwoorden (en meestal ook niet alle vijf). Eén jongeman wist dat BDS voor ‘Boycott, Divestment, Sanctions’ staat, puur omdat hij daar net een artikel over had gelezen. Zo’n 80% van de ondervraagden had nog nooit van BDS gehoord en ongeveer 18% wist dat het iets met boycot te maken had. Ze konden de D en de S alleen niet verklaren.

“In Nederland kunnen we kerkelijk trouwen en voor de gemeente, hoe zit dat in Israël?”
73% van de ondervraagden ging er vanuit dat het net als in Nederland verloopt. Ze antwoordden twijfelachtig, want waarom stel ik er anders een vraag over? 20% van de ondervraagden wist me dan ook te vertellen dat er in Israël geen burgerlijk huwelijk bestaat. Je kunt alleen trouwen in de religieuze instelling waar je ‘bijhoort’.

“Je bent niet de enige hoor die de vragen niet kan beantwoorden.” Ik zag de rode gloed op haar wangen vervagen. “Niemand heeft alle vragen goed”, verklapte ik. Ze reageerde verbaasd.
Een andere deelnemer reageerde juist schouderophalend: “Tsja, weet jij alles over wat er speelt in Servië dan?...”