logo

Blog: De antisemitisme carrousel

18-01-2017 13:51

Opgegroeid tijdens en na de Nazi-overheersing waren antisemitisme, discriminatie en racisme normatieve ijkpunten. En Israël was onze herrijzenis uit de hel. Het leek allemaal helder en eenduidig.

Als tiener drongen zich echter zekere paradoxen aan me op. De gedachte dat zionisme een vorm van racisme was. Antiracistisch racisme, weliswaar, maar racisme. Zoiets als de antiraket-raket. En aan de praktijk in Israël te oordelen, stond zionisme niet bepaald aan de kant van gelijke rechten voor minderheden. Het was een ware schok toen het doordrong dat in Israël geen gemengd huwelijk gesloten kan worden.

Mijn verwarring: er vanuit te gaan dat er harmonie zou moeten zijn tussen de verschillende reacties op de joodse ervaring. Maar het zijn uiterst verschillende conclusies die Joden trokken. Met het 'nooit meer' dat destijds een algemeen gevoel uitdrukte, kon je twee kanten op: “nooit meer zal iets dergelijks mensen worden aangedaan” en: “nooit meer zullen wij Joden bedreigd worden zonder een wapen in onze handen.” Aan de ene kant: identificatie en samenwerking met andere bedreigde, gediscrimineerde groepen. Aan de andere kant: in de wereld van wolven en schapen wolf te willen zijn.

De huidige ultrarechtse Israëlische regering probeert al enige tijd het taboe op antisemitisme voor haar karretje te spannen. Om de onverdedigbare politiek die het voert af te schermen wordt alles in het werk gesteld om iedere kritiek op Israël en de bezetting in de kiem te smoren door het gelijkgesteld te krijgen met antisemitisme.

En helaas zijn er in de wereld nog steeds velen die graag goedkoop een bewijs van 'goed gedrag' leveren. Dat wordt wel heel erg zichtbaar met de verkiezing van Trump. Na een campagne doordrongen van vreemdelingenhaat en het binnenhalen van ultrarechtse racisten dient de identificatie met Netanyahu’s Israël en de politiek van nederzettingen in bezet gebied als een doekje voor het bloeden.

De verliezers in deze omdraaiing: zij die eerlijk opkomen voor Palestijnen met zulke geweldloze en overal elders gerespecteerde middelen als boycot; maar ook: Joden in de diaspora die nu al merken dat het oorspronkelijke antisemitisme minder en minder aan de teugel wordt gehouden.

Beate Zilversmidt, in 1983 medeoprichtster van de Joods-Palestijnse Dialoog, woont sinds 1987 in Holon, Israël, waar zij actief is in de vredesorganisatie Gush Shalom.