De Israëlische filmmakers Yuval Abraham en Rachel Szor hebben met hun nieuwe documentaire Naza voor grote controverse gezorgd. De film, die op 30 september in première gaat, bevat anonieme verklaringen van voormalige Israëlische militairen en inlichtingenmedewerkers over de selectie van doelen bij luchtaanvallen op Gaza. De titel verwijst naar een Hebreeuwse militaire afkorting voor het verwachte aantal burgerdoden bij een aanval.
Volgens de filmmakers en de organisatie Breaking the Silence, die getuigenissen van militairen verzamelt, laat de documentaire zien hoe militaire besluitvorming en algoritmes zouden hebben bijgedragen aan grootschalige burgerslachtoffers. Zij stellen dat de film niet gaat over individuele incidenten, maar over structurele werkwijzen binnen het Israëlische leger. De beschuldigingen van oorlogsmisdaden en genocide door de makers, mensenrechtenorganisaties en sommige internationale onderzoekers zijn zwaar.
Op het Filmfestival van Venetië kreeg Naza een juryprijs en een langdurige staande ovatie. Nog voor de officiële release heeft Naza in Israël felle politieke reacties hebben uitgelokt. Onder anderen oud-premier Naftali Bennett en voormalig legerchef Gadi Eisenkot veroordeelden de film scherp. Ook zouden voorstellen zijn gedaan om de makers te onderzoeken wegens mogelijke schade aan de nationale veiligheid.
Abraham en Szor zouden daarnaast doelwit zijn geworden van intimidatie en doodsbedreigingen. Er zijn een muurschildering verschenen waarop de filmmakers als verraders werden afgebeeld en demonstranten stonden bij het huis van familieleden van Abraham. De makers bevinden zich momenteel buiten Israël om de film te promoten.
Tegelijkertijd klinkt er kritiek op de documentaire. Omdat getuigen van Breaking the Silence anoniem blijven, stellen tegenstanders dat de bronnen moeilijk onafhankelijk te controleren zijn. Anderen wijzen erop dat de film vooral Israëlische militaire getuigen aan het woord laat en Palestijnse slachtoffers nauwelijks of niet rechtstreeks een stem geeft.
