Op 2 februari publiceerde het Ministerie van Justitie en Veiligheid het Rapport “Gevangen in vrijheden” van de Taskforce Antisemitismebestrijding. Dit rapport bevat voorstellen gericht op de veiligheid voor Joodse studenten in het hoger onderwijs en de algemene veiligheid op stations rondom sit-in demonstraties.
Een Ander Joods Geluid en Erev Rav, een Nederlandse actiegroep van antizionistische Joden, verwerpen dit rapport, omdat:
- Het een nieuwe poging is om kritiek op een genocidale staat te censureren en te onderdrukken door antizionisme ten onrechte gelijk te stellen aan antisemitisme.
- Het antisemitisch is, omdat het ervan uitgaat dat Joden en Joodse identiteiten monolithisch zijn en slechts worden vertegenwoordigd door één supremacistische ideologie: het zionisme.
- Het de stemmen negeert van Joodse studenten die deel uitmaken van en zich veilig voelen binnen de Palestijnse rechtenbeweging, waaronder velen van onze leden. De beschrijvingen van pro-Palestijnse acties, evenementen en activisten als bedreigend staan haaks op onze ervaringen aan universiteiten in heel Nederland.
- Het nalaat rekening te houden met het welzijn en de rechten van Palestijnse studenten en medewerkers die zich uitspreken tegen de genocide op hun volk.
Het EAJG voegt als vijfde een fundamenteel bezwaar toe: hoewel een uitgesproken militante Zionist als de voorzitter van het CJO Hertzberger deel uitmaakt van deze ‘Taskforce’, heeft elke antizionistische stem daarin ontbroken. Waarom kan een zionist lid zijn, maar een antizionist niet? Antizionistische stemmen zijn hier niet gewenst, daarom. De uitkomst van een rapport gefabriceerd door zo’ n eenzijdig samengestelde ‘Taskforce’ laat zich raden.”
Coen Ackers, sociaal-psycholoog, jurist en bestuurskundige, schreef een analyse van dit rapport. Hoewel het Centraal Joods Overleg het rapport als “heel goed” bestempelde, stelt de auteur dat het document op meerdere niveaus tekortschiet en vooral politieke gevolgen kan hebben die verder reiken dan de bestrijding van antisemitisme.
Volgens zijn analyse is een belangrijk probleem dat de bevindingen van de taskforce nauwelijks controleerbaar zijn. Veel conclusies zouden gebaseerd zijn op vage formuleringen, niet-verifieerbare uitspraken en gesprekken waarvan onduidelijk is hoe representatief ze zijn. Het rapport vermeldt dat met meer dan 120 mensen is gesproken, maar geeft geen inzicht in selectie, methode of demografische spreiding. Daardoor blijft onduidelijk in hoeverre de gepresenteerde zorgen daadwerkelijk breed gedragen zijn.
De auteur bekritiseert daarnaast dat de taskforce haar opdracht feitelijk heeft versmald tot incidenten rond pro-Palestijnse protesten sinds oktober 2023, terwijl andere vormen van dreiging of antisemitisme buiten beschouwing blijven. Hierdoor ontstaat volgens het artikel een eenzijdig beeld waarin pro-Palestijnse activisten impliciet als belangrijkste bron van onveiligheid voor Joden worden neergezet.
Een ander punt van kritiek is dat het rapport generalisaties gebruikt over “Joden” als groep, zonder nuance of onderbouwing. Gevaren zouden structureel worden uitvergroot en afwijkende ervaringen geminimaliseerd. Dit maakt het document volgens de auteur niet alleen methodologisch zwak, maar ook geschikt voor politieke framing en misinterpretatie in media en politiek.
Het artikel waarschuwt bovendien dat de aanbevelingen van de taskforce kunnen leiden tot beperkingen van het demonstratierecht, met name voor protesten tegen het beleid van de Israëlische regering. Door morele normen of veiligheidsargumenten ruim te interpreteren, zouden bestuurders worden aangemoedigd om protesten te beperken, zelfs wanneer deze binnen de wettelijke kaders vallen.
In bredere zin ziet de auteur het rapport als onderdeel van een ontwikkeling waarin kritiek op Israël sneller wordt gelijkgesteld aan antisemitisme. Dit zou niet alleen het publieke debat versmallen, maar ook de geloofwaardigheid van antisemitismebestrijding ondermijnen. Het artikel eindigt met de stelling dat het rapport, ondanks zijn gebreken als onderzoek, effectief kan functioneren als politiek instrument dat druk uitoefent op universiteiten, bestuurders en demonstranten.
De hele analyse is te lezen op https://whispering.media/een-heel-goed-rapport-taskforce-antisemitismebestrijding.
